Boyun Ağrısı: Nedenleri ve Fizik Tedavi ile Tedavisi

Boyun ağrısı nedir?

Boyun ağrısı; ense, boyun yanları ve omuz üstünde hissedilen, çoğu zaman kas ve eklem kaynaklı olan ağrıdır. Bel ağrısından sonra en sık görülen kas-iskelet şikâyetlerinden biridir ve çoğu kişi hayatının bir döneminde boyun tutulması yaşar.

Boyun ağrılarının büyük kısmı belirli bir hastalığa bağlı olmayan, duruş ve yüklenmeyle ilişkili “mekanik” ağrıdır. Daha az sıklıkla boyun fıtığı, boyun eklemlerinde kireçlenme ya da sinir sıkışması ağrıya neden olur. Ağrı enseden başa yayılıyorsa ense ağrısı ve baş ağrısı birlikteliği söz konusu olabilir.

Boyun ağrısının belirtileri nelerdir?

Boyun ağrısının en sık belirtileri ensede sızı, başı çevirmekte zorlanma ve omuz üstünde gerginliktir. Hastalar bunu çoğu zaman “boynum tutuldu, başımı çeviremiyorum” ya da “omuzlarım taş gibi” diye tarif eder.

Ağrı gün içinde ekran kullanımıyla artıp dinlenmeyle azalıyorsa genellikle kas ve duruş kaynaklıdır. Kola yayılan ağrı, parmaklarda uyuşma ve güçsüzlük ise sinir kökü tutulumunu düşündürür ve ayrıntılı muayene gerektirir.

• Ensede ve boyun yanlarında sızlama, yanma
• Kürek kemikleri arasına yayılan ağrı
• Enseden başlayan, başın arkasına ve alnına yayılan baş ağrısı
• Boyun kaslarında sertlik ve basınca hassas düğümler
• Bazen baş dönmesi hissi ya da kulak çınlaması eşlik edebilir

Boyun ağrısı neden olur?

Boyun ağrısının en sık nedeni, başın uzun süre öne eğik tutulmasıyla boyun kaslarına ve eklemlerine binen aşırı yüktür. Baş öne doğru eğildikçe boyun kaslarının taşıdığı yük belirgin olarak artar; bu da gün sonunda ağrı ve tutulmaya yol açar.

Kaslarda oluşan ağrılı düğümler, yani tetik noktalar, miyofasiyal ağrı sendromu tablosuna neden olabilir. Orta ve ileri yaşta disk ve eklem yıpranması, trafik kazalarında boynun ani savrulması, uygun olmayan yastık ve stres de sık nedenlerdir. Boyun eğriliğinin azalması, yani boyun düzleşmesi, çoğu zaman bu kas dengesizliğinin bir parçasıdır.

Ofiste çalışanlar için ergonomi önerileri masa başı çalışanlarda bel ve boyun ağrısı yazısında ayrıntılı olarak yer alıyor.

Boyun ağrısı nasıl teşhis edilir?

Boyun ağrısının tanısı öncelikle öykü ve muayeneyle konur; kas kaynaklı ağrılarda çoğu zaman görüntüleme gerekmez. Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, boyun hareketlerini, kas sertliklerini ve tetik noktaları, kol kaslarının gücünü, refleksleri ve duyuyu değerlendirir.

Kola yayılan ağrı, güç kaybı, uyarı işareti ya da birkaç haftalık tedaviye rağmen düzelmeyen ağrı varsa boyun grafisi, servikal MR ve gerektiğinde EMG istenir. MR'da görülen yaşa bağlı disk değişiklikleri ağrısı olmayan kişilerde de sık olduğu için sonuçlar muayeneyle birlikte yorumlanır.

Boyun ağrısında fizik tedavi ve rehabilitasyon

Boyun ağrısında fizik tedavinin temelini egzersiz oluşturur; ağrıyı azaltan yöntemler egzersize başlamayı ve sürdürmeyi kolaylaştırır. Çoğu hastada birkaç hafta içinde belirgin rahatlama sağlanır.

Boyun ağrısında ameliyat gerekir mi?

Mekanik boyun ağrısında ameliyat gerekmez. Cerrahi, yalnızca omuriliğe ya da sinir köküne ciddi bası yapan fıtık veya kanal darlığı, ilerleyen güç kaybı ya da omurilik basısı bulguları olan seçilmiş hastalarda gündeme gelir.

Bu durumlarda hasta beyin ve sinir cerrahisi ya da omurga cerrahisi yapan ortopedi uzmanına yönlendirilir. Ameliyat sonrası boyun rehabilitasyonu da FTR uzmanı tarafından planlanabilir.

Boyun ağrısında evde neler yapılabilir?

Evde ilk yapılacak şey boynu tamamen hareketsiz bırakmamak ve ağrıyı artıran duruşları düzeltmektir. Ilık duş ya da ılık havlu kaslara iyi gelir; ağrısız aralıkta başı yavaşça sağa-sola çevirmek ve eğmek tutulmanın açılmasına yardımcı olur.

Bilgisayar ekranını göz hizasına getirin, klavye ve fareyi dirseklerinizi 90 derece bükülü tutacak şekilde yerleştirin. Telefonu başınızı eğmeden, göz hizasında kullanmaya çalışın. Uyurken yüzüstü yatmayın; boyun çukurunu dolduran, çok yüksek olmayan bir yastık seçin. Stres yönetimi ve düzenli uyku da kas gerginliğini azaltır.

Boyun ağrısı ne zaman tehlikelidir?

Ateş, şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği birlikteyse, boyun ağrısı göğüs ağrısı ya da nefes darlığıyla geliyorsa veya kaza sonrası başladıysa hemen acil servise gidilmelidir. Ani başlayan çift görme, konuşma ve yutma güçlüğü de acil durumdur.

Yürümede dengesizlik, ellerde beceriksizlik, kolda ilerleyen güçsüzlük, açıklanamayan kilo kaybı ya da kanser öyküsü varsa gecikmeden hekime başvurulmalıdır. Bu belirtiler yoksa ve ağrı 1–2 haftada azalmıyorsa FTR muayenesi uygun olur.

Etimesgut ve Eryaman'da boyun ağrısı muayenesi

Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, boyun ağrısı olan hastaları A Life Hospital Etimesgut'ta, Eryaman YHT Garı'nın karşısında muayene eder. Muayenede iş ve ekran alışkanlıklarınız, uyku düzeniniz ve stres düzeyiniz de sorgulanır; çünkü boyun ağrısının tedavisi çoğu zaman günlük yaşamdaki küçük değişikliklerle başlar.

Muayene sonrası gerekirse tetkik istenir ve egzersiz, fizik tedavi ve gerekli iğne uygulamalarını içeren kişisel bir plan hazırlanır. Etimesgut, Eryaman ve Sincan'dan gelen hastalar A Life Hospital'ın online randevu sisteminden ya da Doktortakvimi üzerinden randevu alabilir.