Sık görülen belirtiler
- Bir ya da birden fazla eklemde ağrı
- Eklemde şişlik, ısı artışı ve kızarıklık
- Sabah kalkınca eklemlerde tutukluk
- Eklem hareketlerinde kısıtlılık
- Eklemden çıtırtı ya da gıcırtı sesi
- El ve ayak küçük eklemlerinde ağrı, yumruk yapmakta zorlanma
- Halsizlik, yorgunluk, bazen ateş
- Eklem çevresinde basınca hassasiyet
Hemen doktora başvurun
- Ateşle birlikte tek bir eklemde ani başlayan şişlik, kızarıklık ve şiddetli ağrı — eklem enfeksiyonu açısından acil
- Kısa sürede birçok eklemde birden şişlik
- Eklem ağrısıyla birlikte döküntü, ağız yaraları, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı
- Açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi
- Yaralanma sonrası ekleme basamama ya da şekil bozukluğu
- Çocukta açıklanamayan eklem şişliği ya da topallama
Eklem ağrısı nedir?
Eklem ağrısı, iki kemiğin birleştiği eklem bölgesinde ya da hemen çevresinde hissedilen ağrıdır ve tek bir hastalığın değil, çok sayıda farklı durumun ortak belirtisidir. Eklemin kendisinden kaynaklanan ağrıya artralji, eklemde şişlik ve iltihapla birlikte olan duruma artrit denir.
Eklem ağrısının nedenini anlamak için üç soru önemlidir: Kaç eklem ağrıyor? Ağrı hareketle mi artıyor, yoksa dinlenince ve sabahları mı belirginleşiyor? Eklemde şişlik ve ısı artışı var mı? Bu soruların cevabı, ağrının mekanik mi yoksa iltihaplı mı olduğunu ayırt etmede yol göstericidir.
Eklem ağrısının belirtileri nelerdir?
Eklem ağrısı, ağrının yanı sıra şişlik, tutukluk ve hareket kısıtlılığıyla kendini gösterir. Mekanik ağrıda ağrı hareketle ve gün içinde artar, dinlenmekle azalır; sabah tutukluğu kısa sürer.
İltihaplı eklem hastalıklarında ise ağrı dinlenince ve sabahları belirginleşir, sabah eklem tutukluğu genellikle yarım saatten uzun sürer ve hareketle açılır. Eklemde şişlik, ısı artışı ve kızarıklık olabilir; ayrıntılar için eklemlerde şişlik sayfasına bakabilirsiniz.
- Tek eklemde ani başlayan şiddetli ağrı ve kızarıklık (gut ya da enfeksiyon düşündürür)
- El ve ayak küçük eklemlerinde iki taraflı ağrı ve şişlik (romatoid artrit düşündürür)
- Diz ve kalçada hareketle artan ağrı ve çıtırtı (kireçlenme düşündürür)
- Bel ve kalçada gece ve sabah artan ağrı, gençlerde (ankilozan spondilit düşündürür)
- Eklem çevresinde belirli bir noktada basınca hassasiyet (tendon ve bursa sorunları düşündürür)
Eklem ağrısı neden olur?
Eklem ağrısının en sık nedeni, özellikle orta ve ileri yaşta, eklem kıkırdağının yıpranmasıyla gelişen kireçlenme (osteoartrit)dir. Tendon ve bursa iltihapları gibi eklem çevresi sorunlar da eklem ağrısı gibi hissedilir ve sık görülür.
İltihaplı eklem hastalıkları daha az görülür ama erken tanı ve tedavi gerektirir. Romatoid artrit genellikle el ve ayak küçük eklemlerini iki taraflı tutar. Gut, kanda ürik asit yüksekliğine bağlı olarak çoğu zaman ayak başparmağında ani ve çok şiddetli ağrıyla başlar. Ankilozan spondilit gençlerde bel ve kalça ağrısıyla, sedef hastalığına bağlı artrit ise parmak ve tırnak tutulumuyla kendini gösterebilir.
Viral enfeksiyonlar geçici eklem ağrısı yapabilir. Eklem enfeksiyonu ise ateşle birlikte tek bir eklemde ani şişlik ve şiddetli ağrıyla seyreder ve acil tedavi gerektirir. Yaygın vücut ağrısı ve yorgunlukla birlikte eklemlerde şişlik olmadan hissedilen ağrılar ise fibromiyalji gibi durumlarda görülebilir.
Eklem ağrısı nasıl teşhis edilir?
Eklem ağrısının tanısında en önemli adım ayrıntılı öykü ve eklem muayenesidir; kan tahlilleri ve görüntüleme, muayenede düşünülen nedene göre istenir. Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, hangi eklemlerin tutulduğunu, şişlik ve ısı artışını, hareket açıklığını ve eklem çevresi yapıları değerlendirir; döküntü, ağız yaraları, göz ve bağırsak şikâyetleri gibi eşlik eden belirtileri sorgular.
İltihaplı bir hastalık düşünülürse sedimantasyon, CRP, romatoid faktör, anti-CCP ve ürik asit gibi tahliller, gerekirse ANA istenir. Eklem grafileri kireçlenmeyi ve eklem hasarını, ultrason ise eklem içi sıvıyı, eklem zarı iltihabını ve tendon sorunlarını gösterir. Eklem enfeksiyonu ya da gut şüphesinde eklem sıvısı alınarak incelenebilir. Tahlil sonuçları her zaman muayeneyle birlikte yorumlanır; romatoid faktörün tek başına yüksek çıkması romatizma tanısı koydurmaz.
Eklem ağrısında fizik tedavi ve rehabilitasyon
Eklem ağrısında tedavi nedene göre planlanır; ancak hemen her nedende egzersiz ve eklem koruma eğitimi tedavinin önemli bir parçasıdır. Düzenli hareket eklem hareket açıklığını korur, kasları güçlendirir ve ağrıyı azaltır.
Mekanik eklem ağrısında
Kireçlenme ve eklem çevresi sorunlarda kas güçlendirme ve esneklik egzersizleri, kilo kontrolü, sıcak uygulama, TENS gibi elektroterapi yöntemleri ve gerekirse eklem içi ya da bölgesel enjeksiyonlar uygulanır. Kinezyoterapi programı kişinin tutulan eklemine ve yaşam tarzına göre düzenlenir.
İltihaplı eklem hastalıklarında
Romatoid artrit, ankilozan spondilit ve gut gibi hastalıklarda ilaç tedavisi romatoloji uzmanıyla birlikte planlanır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon; eklem hareketini korumak, kas gücünü sürdürmek, eklem koruma tekniklerini öğretmek ve günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırmak için ilaç tedavisine eşlik eder. Ayrıntılı bilgi için romatizmal hastalıklar sayfasına bakabilirsiniz.
Kaç seans gerekir?
Fizik tedavi programı genellikle 10–15 seans olarak planlanır; kronik hastalıklarda egzersizlerin uzun süre evde sürdürülmesi gerekir. Seans sayısı hekimin değerlendirmesine göre değişir.
Eklem ağrısında ameliyat gerekir mi?
Eklem ağrısı olan hastaların çoğunda ameliyat gerekmez; tedavi ilaç, egzersiz, fizik tedavi ve gerektiğinde enjeksiyonla yürütülür. Ameliyat, ileri kireçlenme ya da iltihaplı hastalıklara bağlı ileri eklem hasarında, ağrı ve işlev kaybı diğer tedavilere rağmen günlük yaşamı ciddi kısıtlıyorsa gündeme gelir.
Eklem enfeksiyonunda ise eklemin temizlenmesi için acil cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi gerektiren durumlarda hasta ortopedi ve travmatoloji uzmanına yönlendirilir; ameliyat sonrası rehabilitasyon FTR uzmanı tarafından planlanabilir.
Eklem ağrısında evde neler yapılabilir?
Eklem ağrısında evde yapılacak en önemli şey hareketli kalmaktır; eklemi uzun süre hareketsiz bırakmak tutukluğu ve kas zayıflığını artırır. Yürüyüş, yüzme ve sabit bisiklet gibi eklemi zorlamayan egzersizler çoğu eklem ağrısında faydalıdır.
Yeni gelişen şişlikte soğuk uygulama, kronik tutuklukta ılık uygulama rahatlatabilir. Fazla kilo vermek diz ve kalça ağrısını belirgin olarak azaltır. Gut öyküsü olanlarda bol su içmek, alkol, sakatat ve kırmızı eti sınırlamak alevlenmeleri azaltır. Ağrı kesicileri uzun süre kendi kendinize kullanmayın; mide, böbrek ve tansiyon üzerine yan etkileri olabilir.
Eklem ağrısında ne zaman acil doktora gitmeli?
Ateşle birlikte tek bir eklemde ani başlayan şişlik, kızarıklık ve şiddetli ağrı eklem enfeksiyonunu düşündürür; eklem kalıcı hasar görmeden tedavi edilmesi için beklemeden acil servise gidilmelidir.
Kısa sürede birçok eklemde şişlik, eklem ağrısıyla birlikte döküntü, ağız yaraları, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı, açıklanamayan kilo kaybı ve gece terlemesi de gecikmeden değerlendirilmelidir. Yarım saatten uzun süren sabah tutukluğu ve birkaç haftadır süren eklem şişliği varsa iltihaplı romatizma açısından erken muayene önemlidir; erken başlanan tedavi eklem hasarını önlemeye yardımcı olur.
Eryaman ve Etimesgut'ta eklem ağrısı muayenesi
Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, eklem ağrısı olan hastaları A Life Hospital Etimesgut'ta, Eryaman YHT Garı'nın karşısında muayene eder. Muayenede tutulan eklemler, ağrının seyri ve eşlik eden belirtiler ayrıntılı değerlendirilir; gerekli kan tahlilleri ve görüntülemeler istenir.
Sonuçlara göre egzersiz, fizik tedavi ve gerekirse enjeksiyon tedavisini içeren kişiye özel bir plan hazırlanır; iltihaplı bir hastalık saptanırsa romatoloji ile birlikte takip planlanır. Eryaman, Elvankent, Etimesgut ve Sincan'dan gelen hastalar A Life Hospital'ın online randevu sisteminden ya da Doktortakvimi üzerinden randevu alabilir.
Eklem Ağrısı için tedavi seçenekleri
Muayene sonucuna göre bir ya da birkaçı birlikte planlanır.
Evde yapabilecekleriniz
- Aktif kalın; ağrıyı artırmayan düzeyde yürüyüş, yüzme ya da bisiklet yapın
- Ağrılı ve şişlikli dönemde eklemi zorlayan hareketleri sınırlayın, tamamen hareketsiz kalmayın
- Yeni şişlikte soğuk, kronik tutuklukta ılık uygulama deneyin
- Fazla kilonuzu vermeye çalışın
- Gut öykünüz varsa bol su için, alkol ve sakatatı sınırlayın
- Sigarayı bırakın
- Hekimin önerdiği ilaçları düzenli kullanın, kendi kendinize ağrı kesiciyi uzun süre kullanmayın
Tanıda kullanılan yöntemler
- Kaç eklemin, hangi eklemlerin tutulduğu ve ağrının seyrinin sorgulanması
- Sabah tutukluğunun süresi, şişlik, ateş, döküntü gibi eşlik eden belirtiler
- Eklem muayenesi: şişlik, ısı artışı, hareket açıklığı, eklem çevresi yapılar
- Kan tahlilleri: sedimantasyon, CRP, romatoid faktör, anti-CCP, ürik asit, gerekirse ANA
- Eklem grafileri ve ultrason
- Gerekirse eklem sıvısı incelemesi (enfeksiyon ve kristal araştırması)
- Gerekirse MR
Eklem Ağrısı hakkında sık sorulan sorular
Eklem ağrısı neden olur?
Eklem ağrısı romatizma belirtisi mi?
Eklem ağrısı için hangi tahliller yapılır?
Tüm eklemlerim ağrıyor, neden olabilir?
Eklem ağrısı için hangi doktora gidilir?
Eklemlerde şişlik neden olur?
Soğuk hava eklem ağrısını artırır mı?
Eklem ağrısında hangi egzersizler yapılır?
Eryaman'da eklem ağrısı tedavisi nerede yapılıyor?
D vitamini eksikliği eklem ağrısı yapar mı?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Tedavi planı hekim muayenesi sonrasında kişiye özel belirlenir. Ani güç kaybı, idrar/gaita kaçırma, göğüs ağrısı, yüksek ateşle birlikte eklem şişliği gibi acil durumlarda 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.


