Akupunktur: Eryaman ve Etimesgut'ta Sertifikalı Hekim Tarafından Ağrı Tedavisi

Akupunktur nedir?

Akupunktur, vücudun belirli noktalarına saç teli inceliğinde iğnelerin yerleştirilmesiyle yapılan ve kökeni geleneksel Çin tıbbına dayanan bir tedavi yöntemidir. Günümüzde özellikle ağrı tedavisinde, modern tıbbın bilgileriyle birlikte tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılmaktadır.

Türkiye'de akupunktur, Sağlık Bakanlığı'nın Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları (GETAT) Yönetmeliği kapsamında yer alır. Bu yönetmeliğe göre akupunktur yalnızca Bakanlıkça onaylı eğitimi tamamlayıp sertifika almış hekimler tarafından, yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında uygulanabilir. Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, akupunktur eğitimini tamamlamış bir Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanıdır.

Akupunktur ile kuru iğneleme sık karıştırılır. İki yöntemde de ince iğne kullanılır; ancak kuru iğneleme yalnızca kas içi tetik noktaları hedeflerken akupunktur tanımlı nokta sistemlerine dayanır. Farklar Kuru İğneleme mi, Akupunktur mu? yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Akupunktur nasıl etki eder?

Akupunkturun ağrıyı azaltıcı etkisinin, iğnelerin sinir uçlarını uyararak omurilik ve beyin düzeyinde ağrı kontrol sistemlerini harekete geçirmesiyle ortaya çıktığı düşünülmektedir. Araştırmalarda akupunktur sonrası vücudun kendi ürettiği endorfin gibi ağrı kesici maddelerde artış ve beyindeki ağrı işleme bölgelerinde aktivite değişiklikleri gösterilmiştir.

Geleneksel kuramda akupunktur noktaları “meridyen” adı verilen enerji kanalları üzerinde tanımlanır. Bu geleneksel açıklama, nokta seçiminde kullanılan bir çerçeve olmakla birlikte, akupunkturun etkisinin modern tıptaki açıklaması sinir sistemi üzerinden yapılmaktadır.

Kanıt düzeyi dürüstçe ifade edilmelidir: Kronik bel ve boyun ağrısı, diz kireçlenmesi ve baş ağrısı üzerine yapılan geniş çalışmalar, akupunkturun bu durumlarda ağrıyı orta düzeyde azaltabildiğini göstermiştir. Bununla birlikte gerçek akupunktur ile “sahte” (plasebo) akupunktur arasındaki fark bazı çalışmalarda küçük bulunmuştur. Akupunktur, uygun hastada ve diğer tedavilerle birlikte yararlı olabilecek bir seçenektir; her hastalık için kanıtlanmış bir tedavi değildir.

Akupunktur hangi hastalıklarda uygulanır?

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon pratiğinde akupunktur en sık kronik kas-iskelet ağrılarında uygulanır. Bilimsel kanıtın görece daha güçlü olduğu alanlar kronik bel ağrısı, kronik boyun ağrısı, diz kireçlenmesi ve gerilim tipi baş ağrısı ile migrenin önleyici tedavisidir.

Fibromiyalji gibi yaygın ağrı sendromlarında ilaç ve egzersiz tedavisine destek olarak bazı hastalarda tercih edilebilir. Omuz ağrısı, tenisçi dirseği ve miyofasiyal ağrılarda da tedavi planının bir parçası olabilir. Akupunktur, tanı konmamış bir yakınmada muayenenin ve gerekli tetkiklerin yerine geçmez.

Akupunktur nasıl yapılır, acıtır mı?

Akupunktur iğneleri enjeksiyon iğnelerinden çok daha ince olduğu için çoğu hasta yalnızca hafif bir batma hisseder; iğne yerleştikten sonra noktada dolgunluk, ağırlık veya hafif elektriklenme hissi olabilir. Bu his tedavide istenen bir yanıt olarak kabul edilir.

Seans başında hasta rahat bir pozisyonda sırtüstü ya da yüzüstü yatırılır. Seçilen noktalara steril, tek kullanımlık iğneler yerleştirilir ve iğneler genellikle 15–30 dakika bekletilir. Bu sürede çoğu hasta gevşer, hatta uykuya dalar. Gerektiğinde iğnelere düşük şiddette elektrik akımı verilerek elektroakupunktur uygulanabilir. İğneler çıkarıldıktan sonra tıbbi atık olarak imha edilir; hiçbir iğne ikinci kez kullanılmaz.

Akupunktur kaç seans sürer?

Akupunktur tedavisi çoğu kronik ağrı programında 6–12 seans olarak, genellikle haftada bir veya iki kez planlanır; kesin süre yakınmaya ve tedaviye verilen yanıta göre hekimin değerlendirmesiyle belirlenir.

Bazı hastalar ilk birkaç seansta değişiklik fark ederken bazılarında etki daha geç ortaya çıkar. Dört-altı seans sonunda hiçbir değişiklik olmaması, tedavinin sürdürülmesinin yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Kronik durumlarda, tedavi bittikten sonra aralıklı hatırlatma seansları planlanabilir.

Tedavi süresince ağrının şiddetini, uyku kalitesini ve günlük işlerdeki zorlanmayı basit bir ağrı günlüğüyle takip etmek, seansların etkisini nesnel olarak değerlendirmeye yardımcı olur. Bu kayıtlar, tedaviye devam etme ya da başka bir yönteme geçme kararında hekim ve hasta için ortak bir dayanak oluşturur.

Akupunkturun yan etkileri ve riskleri nelerdir?

Sertifikalı bir hekim tarafından steril, tek kullanımlık iğnelerle yapıldığında akupunktur güvenli bir yöntemdir; en sık yan etkiler iğne yerinde hafif ağrı, küçük morluk ve kısa süreli yorgunluk hissidir.

Tek kullanımlık iğneler sayesinde kan yoluyla bulaşan enfeksiyon riski ortadan kalkar. Ciddi yan etkiler çok nadirdir ve çoğunlukla eğitimsiz kişilerin uygulamalarıyla ilişkilidir; bu da akupunkturun mutlaka sertifikalı hekim tarafından yapılmasının önemini gösterir.

• Sık: iğne yerinde hafif ağrı, küçük morluk, kısa süreli kanama
• Ara sıra: seans sonrası yorgunluk, uyku hâli, yakınmalarda geçici artış
• Nadir: baş dönmesi, bayılma hissi (vazovagal yanıt)
• Çok nadir ama ciddi: göğüs bölgesi uygulamalarında pnömotoraks, enfeksiyon

Akupunktur sonrası nelere dikkat edilmeli?

Akupunktur sonrası aynı gün normal günlük yaşama dönülebilir; seans öncesi tamamen aç gelmemek ve seans sonrası birkaç dakika dinlenmek baş dönmesi riskini azaltır.

Seans günü çok yoğun egzersiz ve alkol tüketiminden kaçınmak önerilir. Bazı hastalar seans sonrası belirgin bir rahatlama ve uyku hâli hisseder; bu normaldir. Akupunktur, kinezyoterapi gibi aktif tedavilerin yerini tutmaz; egzersiz programının sürdürülmesi uzun vadeli sonuç için önemlidir.

Eryaman ve Etimesgut'ta akupunktur: muayene yaklaşımı

Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, akupunkturu her hastaya aynı şekilde uygulanan bir yöntem olarak değil, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon muayenesi sonrası oluşturulan tedavi planının bir parçası olarak kullanır. Ağrının nedeni önce muayene ve gerekirse tetkiklerle aydınlatılır.

Akupunktur uygun görülürse egzersiz, duruş eğitimi ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle birlikte planlanır. A Life Hospital Etimesgut, Eryaman YHT Garı'nın karşısındadır; Eryaman, Elvankent ve Etimesgut merkezden gelen hastalar için kolay ulaşılabilir bir konumdadır.