Kalça Ağrısı: Nedenleri ve Fizik Tedavi ile Tedavisi

Kalça ağrısı nedir ve nereden kaynaklanır?

Kalça ağrısı, kasık, kalçanın yan tarafı ya da kalça arkası bölgesinde hissedilen ağrıdır ve ağrının tam olarak nerede olduğu nedeni anlamak için en önemli ipucudur. Halk arasında “kalça” denince çoğu zaman kalça arkası anlaşılır; ancak kalça ekleminin kendisinden kaynaklanan ağrı genellikle kasıkta hissedilir.

Kasıkta ve uyluğun önünde hissedilen ağrı çoğunlukla kalça eklemi kaynaklıdır. Kalçanın yan tarafındaki ağrı genellikle tendon ve bursa sorunlarından, kalça arkasındaki ve bacağa yayılan ağrı ise sıklıkla bel omurgasından ya da sakroiliak eklemden kaynaklanır.

Kalça ağrısının belirtileri nelerdir?

Kalça ağrısı yürürken, merdiven çıkarken ve oturduğu yerden kalkarken artan, bazen topallamaya yol açan bir ağrı olarak ortaya çıkar. Kalça eklemi kaynaklı sorunlarda çorap giymek, ayakkabı bağlamak ve arabaya binmek zorlaşır; ağrı dize de yansıyabilir.

Kalçanın yan tarafındaki ağrı tipik olarak geceleri o tarafa yatınca, uzun süre ayakta kalınca ve bacak bacak üstüne atınca artar. Yürürken kasıkta artan ağrı, yürürken kalça ve kasık ağrısı sayfasında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

• Kasıkta ve uyluğun önünde derin ağrı
• Kalça yanında basınca hassasiyet
• Sabah ya da uzun oturma sonrası tutukluk
• Kalçada takılma, tık sesi veya kilitlenme hissi
• Kalça arkasından diz altına inen ağrı (bel kaynaklı olabilir)

Kalça ağrısı neden olur?

Orta ve ileri yaşta kalça ağrısının en sık nedenleri kalça eklemi kireçlenmesi ve kalça yanındaki tendon-bursa sorunlarıdır. Kalça kireçlenmesi, eklem kıkırdağının zamanla yıpranmasıyla gelişir ve ayrıntılı bilgi için kireçlenme (osteoartrit) sayfasına bakabilirsiniz.

Büyük trokanter ağrı sendromu, kalça yanındaki kalça kaslarının tendonlarında ve bursada oluşan tahrişle gelişir; özellikle orta yaş kadınlarda sık görülür. Genç ve aktif kişilerde ise kalça sıkışma sendromu, labrum yırtığı ve kas-tendon zorlanmaları öne çıkar.

Kalça arkasındaki ağrı çoğu zaman bel kaynaklıdır; bel fıtığı ve siyatik ağrıyı kalçaya ve bacağa yansıtabilir. Daha nadir ama önemli nedenler arasında kalça kemiğinde dolaşım bozukluğu (avasküler nekroz), kırıklar, stres kırıkları, iltihaplı romatizmal hastalıklar ve enfeksiyonlar yer alır.

Kalça ağrısı nasıl teşhis edilir?

Kalça ağrısının tanısı, ağrının yerini ve niteliğini belirleyen ayrıntılı muayeneyle başlar; görüntüleme, muayene bulgularına göre seçilir. Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, kalça hareket açıklığını, özel provokasyon testlerini, kalça çevresi kas gücünü, yürüyüşü ve bel omurgasını birlikte değerlendirir.

Kireçlenme, kırık ve kemik yapısını değerlendirmek için kalça grafisi çoğu zaman ilk tetkiktir. Tendon ve bursa sorunlarında ultrason, labrum yırtığı, avasküler nekroz ya da açıklanamayan ağrıda MR istenebilir. Bel kaynaklı ağrı düşünülüyorsa bel omurgası ayrıca değerlendirilir.

Kalça ağrısında fizik tedavi ve rehabilitasyon

Kalça ağrısının çoğu nedeninde tedavinin temeli egzersiz, kilo kontrolü ve günlük yaşam düzenlemesidir; fizik tedavi yöntemleri ve enjeksiyonlar bu programı destekler.

Kalça ağrısında ameliyat gerekir mi?

Kalça ağrısı olan hastaların çoğu ameliyatsız tedaviyle yönetilir. Ameliyat, ileri kalça kireçlenmesinde ağrı ve hareket kısıtlılığı egzersiz, ilaç ve enjeksiyona rağmen günlük yaşamı ciddi kısıtlıyorsa gündeme gelir; bu durumda kalça protezi açısından ortopedi değerlendirmesi yapılır.

Kalça kırıkları, ilerlemiş avasküler nekroz ve seçilmiş labrum yırtıkları da ortopedik cerrahi gerektirebilir. Ameliyat sonrası iyileşme sürecinde ortopedik rehabilitasyon programı, yürüme ve günlük işlere dönüşü hızlandırır.

Kalça ağrısında evde neler yapılabilir?

Evde yapılacakların temeli, ağrıyı belirgin artırmayan düzeyde aktif kalmak ve kalçayı zorlayan pozisyonlardan kaçınmaktır. Yüzme, sabit bisiklet ve düz zeminde yürüyüş kalça eklemini fazla yüklemeden kasları çalıştırır.

Kalça yanında ağrı varsa ağrılı tarafa yatmayın; diğer tarafa yatarken dizlerinizin arasına yastık koyun. Bacak bacak üstüne atmaktan ve çok alçak koltuklara oturmaktan kaçının. Fazla kilo vermek, özellikle kireçlenmede, ağrıyı azaltan en etkili adımlardan biridir. Ağrı belirginse kısa süre baston kullanmak eklem yükünü azaltır; baston ağrısız tarafın elinde tutulmalıdır.

Kalça ağrısında ne zaman acil doktora gitmeli?

Düşme sonrası kalça ağrısı ve bacağa basamama, özellikle yaşlılarda, kırık açısından acil değerlendirme gerektirir. Ateşle birlikte şiddetli kalça ağrısı ve kalçayı hareket ettirememe de eklem enfeksiyonunu düşündürür ve beklemeden acil servise gidilmelidir.

Çocuklarda açıklanamayan topallama ya da dize yansıyan kalça ağrısı mutlaka değerlendirilmelidir. Gece istirahatte geçmeyen ağrı, kanser öyküsü ve uzun süreli kortizon kullanan kişide yeni başlayan kasık ağrısı da gecikmeden muayene gerektirir.

Eryaman ve Etimesgut'ta kalça ağrısı muayenesi

Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, kalça ağrısı olan hastaları A Life Hospital Etimesgut'ta, Eryaman YHT Garı'nın karşısında muayene eder. Muayenede ağrının kalça ekleminden mi, tendonlardan mı yoksa belden mi kaynaklandığı netleştirilir; gerekirse grafi, ultrason ya da MR istenir.

Ardından egzersiz, fizik tedavi ve gerekirse enjeksiyon tedavisini içeren kişiye özel bir plan hazırlanır. Eryaman, Etimesgut ve Sincan'dan gelen hastalar randevu sayfasından A Life Hospital online randevu sistemi ya da Doktortakvimi üzerinden randevu alabilir.