Eryaman'da Siyatik Tedavisi

Siyatik nedir?

Siyatik, vücudun en kalın siniri olan siyatik sinirin ya da onu oluşturan bel bölgesindeki sinir köklerinin (L4, L5, S1) sıkışması veya tahriş olması sonucu ortaya çıkan, kalçadan bacağa ve ayağa yayılan ağrıdır. Siyatik bir hastalığın adı değil, bir belirtinin adıdır; asıl önemli olan sinire neyin baskı yaptığını bulmaktır.

Halk arasında “bacağıma vuruyor”, “kalçamdan topuğuma kadar sızlıyor” diye tarif edilen bu ağrının en sık nedeni bel fıtığıdır. Bacağa yayılan ağrının farklı nedenleri bacağa vuran ağrı sayfasında ayrıca ele alınmıştır.

Siyatiğin belirtileri nelerdir?

Siyatiğin tipik belirtisi, kalçadan başlayıp uyluğun arkasından diz altına ve çoğu zaman ayağa kadar inen, genellikle tek taraflı ağrıdır. Ağrı yanıcı, batıcı ya da elektrik çarpması gibi olabilir ve çoğu zaman bel ağrısından daha belirgindir.

Ağrıya bacaklarda uyuşma ve karıncalanma eşlik edebilir. Etkilenen sinir köküne göre ayak ucunu kaldırmakta ya da parmak ucunda yükselmekte güçlük görülebilir.

• Oturunca, öne eğilince, öksürüp hapşırınca artan bacak ağrısı
• Bacakta veya ayak sırtında, ayak tabanında uyuşma
• Ayakta güçsüzlük, terlik kaçırma, merdivende ayağın takılması
• Uzun süre oturamama, sürekli pozisyon değiştirme ihtiyacı

Siyatik neden olur?

Siyatik çoğunlukla bel omurları arasındaki diskin taşarak sinir köküne baskı yapmasıyla, yani bel fıtığıyla ortaya çıkar. Orta yaş grubunda en sık neden budur.

İleri yaşta ise omurga kanalının ve sinir çıkış deliklerinin daralması (lomber stenoz) daha sık görülür; bu hastalarda ağrı yürüdükçe artar, oturunca ya da öne eğilince azalır. Omurun bir alttakinin üzerinde öne kayması, yani bel kayması, de sinir köklerini sıkıştırabilir.

Bazen sinir omurgadan değil, kalçadaki derin kaslar arasından geçerken sıkışır; buna piriformis sendromu denir. Gebelik, uzun süre sert zeminde oturma ve arka cepte cüzdan taşıma gibi etkenler de şikâyeti artırabilir. Nadiren enfeksiyon veya tümör gibi ciddi nedenler söz konusu olabileceğinden uyarı işaretleri mutlaka sorgulanmalıdır.

Siyatik nasıl teşhis edilir?

Siyatik tanısı ayrıntılı öykü ve nörolojik muayeneyle konur; MR, nedeni göstermek ve tedaviyi planlamak için gerektiğinde istenir. Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, muayenede kas gücünü, refleksleri, duyu kaybını ve sinir germe testlerini değerlendirir; kalça eklemi ve kalça kaslarını da muayene ederek ağrının omurgadan mı, kalçadan mı kaynaklandığını ayırt eder.

Uyarı işareti olmayan hastada ilk haftalarda MR çekmek çoğu zaman gerekmez. Güç kaybı, ilerleyen uyuşma, uyarı işaretleri ya da 4–6 haftalık uygun tedaviye rağmen düzelmeyen ağrıda lomber MR, sinir hasarının derecesini belirlemek için ise EMG istenir.

Siyatik ağrısı fizik tedavi ile nasıl tedavi edilir?

Siyatik tedavisinde amaç sinir üzerindeki tahrişi azaltmak, ağrıyı kontrol etmek ve hastanın en kısa sürede günlük yaşamına dönmesini sağlamaktır. Çoğu hasta ameliyat gerekmeden, birkaç hafta ile birkaç ay içinde belirgin olarak düzelir.

Siyatikte ameliyat gerekir mi?

Siyatik hastalarının çoğunda ameliyat gerekmez; ameliyat belirli durumlarla sınırlıdır. İdrar-gaita kaçırma ve eyer anestezisi gibi kauda ekina bulgularında acil cerrahi değerlendirme gerekir.

Hızla ilerleyen kas güçsüzlüğü, düşük ayak ya da 6–12 haftalık düzenli tedaviye rağmen geçmeyen ve yaşamı ciddi kısıtlayan bacak ağrısında da hasta beyin ve sinir cerrahisi ya da omurga cerrahisi yapan ortopedi uzmanına yönlendirilir. Ameliyat bacak ağrısını daha hızlı azaltabilir; ancak uzun vadede sonuçlar, uygun hastalarda ameliyatsız tedaviyle çoğu zaman benzerdir. Karar hasta ile birlikte, artı ve eksiler tartışılarak verilir.

Siyatikte evde neler yapılabilir?

Siyatikte evde yapılacak en önemli şey hareketli kalmak ve sinirin tahrişini artıran pozisyonlardan kaçınmaktır. Kısa ve sık yürüyüşler yapın, uzun süre oturmayın; oturmanız gerekiyorsa belinizi destekleyin ve 30 dakikada bir kalkın.

Uyurken yan yatıp dizlerinizin arasına yastık koymak ya da sırtüstü yatıp dizlerinizin altını desteklemek çoğu kişiyi rahatlatır. Arka cepte cüzdan taşımaktan kaçının. İnternette önerilen sert esnetme hareketleri siniri daha da tahriş edebileceğinden, egzersizleri muayene sonrası almanız daha güvenlidir.

Siyatikte ne zaman acil doktora gitmeli?

İdrar ya da gaita kaçırma, idrar yapamama, genital bölgede ve makat çevresinde uyuşma ile iki bacakta birden ağrı ve güçsüzlük acil durumdur; beklemeden acil servise gidilmelidir. Hızla artan ayak güçsüzlüğü de gecikmeden değerlendirilmelidir.

Ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da kanser öyküsüyle birlikte başlayan siyatik ağrısı da hızla araştırılmalıdır. Bu belirtiler yoksa ve ağrı bir haftada azalmıyorsa FTR muayenesi uygun olur.

Etimesgut, Eryaman ve Sincan'da siyatik muayenesi

Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, siyatik ağrısı olan hastaları A Life Hospital Etimesgut'ta, Eryaman YHT Garı'nın karşısında muayene eder. Uzun süre araç kullanan ya da ayakta çalışan hastalarda iş koşulları da sorgulanır ve tedavi planı buna göre düzenlenir.

Muayene sonrası gerekiyorsa MR veya EMG istenir; ilaç, fizik tedavi, egzersiz ve gerekirse girişimsel uygulamaları içeren kişiye özel plan hazırlanır. Sincan'dan gelen hastalar için ulaşım bilgileri Sincan fizik tedavi sayfasındadır; randevu için A Life Hospital online randevu sistemi ya da Doktortakvimi kullanılabilir.