Elektroterapi: Eryaman ve Etimesgut'ta TENS, Enterferansiyel Akım ve Kas Uyarımıyla Fizik Tedavi

Elektroterapi nedir?

Elektroterapi, fizik tedavide ağrıyı azaltmak, kasları uyarmak ve iyileşmeyi desteklemek amacıyla düşük şiddetli elektrik akımlarının kullanılmasıdır. Akım, cilde yapıştırılan veya yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla verilir; hasta genellikle hafif bir karıncalanma, titreşim veya kasta ritmik kasılma hisseder.

Halk arasında “fizik tedavi cihazları” ya da “elektrik verme” olarak bilinen bu uygulamalar, fizik tedavi programlarında sıcak-soğuk uygulamalar ve egzersizle birlikte en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Terapötik ultrason elektrik akımı değil ses dalgası kullanır; ancak fizik tedavi pratiğinde elektroterapiyle birlikte ele alınır.

Elektroterapi, kendi başına bir hastalığı ortadan kaldıran bir yöntem değildir; ağrıyı azaltarak hastanın hareket etmesini ve egzersiz yapabilmesini kolaylaştıran yardımcı bir araçtır.

Elektroterapide kullanılan akımlar, günlük hayatta elektrik çarpması olarak bilinen durumla karşılaştırılamayacak kadar düşük şiddettedir ve vücuda zarar vermeyecek şekilde ayarlanır. Akımın şiddeti her zaman hastanın verdiği geri bildirime göre belirlenir; hasta rahatsızlık hissettiği anda şiddet azaltılabilir veya uygulama durdurulabilir.

Elektroterapi yöntemleri nelerdir, nasıl etki eder?

Fizik tedavide kullanılan başlıca elektroterapi yöntemleri; ağrıya yönelik TENS ve enterferansiyel akım, kasları çalıştırmaya yönelik elektriksel kas uyarımı ve dokuya ses dalgasıyla etki eden terapötik ultrasondur. Hangisinin seçileceği, tedavinin amacına göre hekimin değerlendirmesiyle belirlenir.

Elektroterapi hangi durumlarda uygulanır?

Elektroterapi en sık, hareket etmeyi ve egzersiz yapmayı zorlaştıran akut veya kronik kas-iskelet ağrılarında uygulanır. Bel ağrısı, boyun ağrısı, kireçlenme (osteoartrit) ve omuz ağrısı başlıca kullanım alanlarıdır.

Kas uyarımı ise diz protezi, menisküs veya bağ ameliyatı sonrası uyluk kaslarının zayıflığında, uzun süre hareketsiz kalma sonrası ve inme (felç) sonrası rehabilitasyon sürecinde kasların aktive edilmesinde kullanılır.

Kanıt düzeyi açısından, TENS'in bazı ağrılarda kısa dönemde ağrıyı azaltabildiği, kas uyarımının ise ameliyat sonrası ve nörolojik hastalarda kas gücü kazanımına katkı sağlayabildiği gösterilmiştir. Kronik ağrıda elektroterapinin tek başına etkisi sınırlıdır; asıl fayda egzersizle birleştirildiğinde elde edilir.

Elektroterapi nasıl yapılır, acıtır mı?

Elektroterapi ağrısız bir uygulamadır; hasta akımı karıncalanma, titreşim, iğnelenme ya da kas uyarımında kasın ritmik olarak kasılması şeklinde hisseder.

Hasta rahat bir pozisyonda yatırılır veya oturtulur. Cilt temizlenir, elektrotlar ağrılı bölgenin çevresine ya da çalıştırılacak kasın üzerine yerleştirilir. Akım şiddeti, hastanın belirgin ama rahatsız etmeyen bir his duyacağı düzeye yavaşça artırılır. Uygulama genellikle 15–30 dakika sürer; bu süre boyunca hasta yanma, batma veya rahatsızlık hissederse şiddet azaltılır.

Fizik tedavi programlarında elektroterapi çoğunlukla sıcak veya soğuk uygulama ve egzersizle aynı seans içinde yapılır.

Elektroterapi kaç seans sürer?

Elektroterapi içeren fizik tedavi programları çoğu hastada 10–15 seans olarak, genellikle haftada 3–5 gün uygulanır; kesin süre hastalığa ve yanıta göre hekimin değerlendirmesiyle belirlenir.

Akut ağrılarda daha kısa programlar yeterli olabilirken, ameliyat sonrası kas zayıflığı veya nörolojik hastalıklarda kas uyarımı daha uzun süre kullanılabilir. Fizik tedavi sürecinin genel planı hakkında fizik tedavi kaç seans sürer yazısında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Elektroterapinin yan etkileri ve riskleri nelerdir?

Elektroterapi uygun hastada ve doğru şiddette uygulandığında güvenli bir yöntemdir; en sık yan etki elektrotların yapıştırıldığı bölgede ciltte kızarıklık veya tahriştir.

Akım şiddeti çok yüksek tutulursa veya elektrot cilde iyi temas etmezse ciltte yanık gelişebilir; bu nedenle özellikle duyu kaybı olan hastalarda uygulama dikkatle yapılır. Kalp pili veya implante defibrilatörü olan hastalarda elektroterapi cihazın çalışmasını etkileyebileceği için uygulanmaz.

• Sık: elektrot bölgesinde hafif kızarıklık
• Ara sıra: ciltte kaşıntı veya tahriş, kas uyarımı sonrası kas yorgunluğu
• Nadir: elektrot yapışkanına alerji
• Çok nadir ama ciddi: duyu kaybı olan bölgede ciltte yanık

Elektroterapi sonrası nelere dikkat edilmeli?

Elektroterapi sonrası hemen günlük yaşama dönülebilir; özel bir dinlenme süresi gerekmez.

Elektrot bölgesinde hafif kızarıklık birkaç saat içinde genellikle kendiliğinden geçer; kızarıklık uzun sürerse, kabarcık veya yanık benzeri bir görünüm olursa hekime haber verilmelidir. Kas uyarımı sonrası çalıştırılan kasta ertesi gün egzersiz sonrası hissedilene benzer bir yorgunluk olabilir. Elektroterapinin sağladığı rahatlamanın kalıcı olması için seans sonrası verilen ev egzersizlerinin düzenli yapılması ve uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılması önemlidir.

Eryaman ve Etimesgut'ta elektroterapi: muayene yaklaşımı

Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars, fizik tedavi programına başlamadan önce ağrının nedenini muayeneyle belirler ve elektroterapinin hangi amaçla kullanılacağını netleştirir. Kalp pili, gebelik, kanser öyküsü ve damar hastalıkları gibi durumlar sorgulanır.

Elektroterapi, tek başına değil; kinezyoterapi (egzersiz tedavisi), duruş eğitimi ve gerektiğinde manuel terapi ile birlikte planlanır. A Life Hospital Etimesgut, Eryaman YHT Garı'nın karşısındadır; Eryaman, Elvankent, Sincan ve Bağlıca'dan gelen hastalar için ulaşımı kolaydır.