Eklemlerde Şişlik Neden Olur?

Eklemlerde şişlik neden olur?

Eklem şişliği, eklem içinde sıvının artması, eklem zarının iltihaplanması ya da eklem çevresindeki yumuşak dokuların ödemlenmesi sonucu ortaya çıkar. Hastalar bunu 'dizim su topladı', 'parmaklarım şişti, yüzüğüm girmiyor', 'ayak bileğim davul gibi' diye anlatır.

Şişliğin nedeni yaralanma, kıkırdak yıpranması, bağışıklık sisteminin eklemi hedef aldığı iltihaplı hastalıklar, kristal birikimi ya da enfeksiyon olabilir. Şişliğin kaç eklemde olduğu, ne kadar hızlı geliştiği ve ateşin eşlik edip etmediği nedeni ayırt etmede belirleyicidir.

Eklem şişliği hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

Eklem şişliği kireçlenme, romatoid artrit, gut ve yaralanmalar gibi birçok durumun belirtisi olabilir; ayırıcı tanıda enfeksiyon her zaman ilk dışlanması gereken nedendir.

• Tek eklemde ani, ateşli, kızarık şişlik: Eklem enfeksiyonu ya da gut atağı — acil değerlendirme gerekir.
• Ayak başparmağında gece başlayan, dokunulamayacak kadar ağrılı şişlik: Gut atağı.
• El ve ayak küçük eklemlerinde simetrik şişlik, uzun sabah tutukluğu: Romatoid artrit.
• Dizde yavaş gelişen şişlik, merdivende ağrı: Kireçlenme ya da menisküs yırtığı.
• Parmağın tamamında şişlik, sedef lezyonları: Sedef artriti.
• Burkulma sonrası ayak bileğinde şişlik: Ayak bileği burkulması ve bağ yaralanması.
• İki bacakta gode bırakan ödem: Kalp, böbrek, karaciğer ya da toplardamar yetmezliği — dahiliye ve kardiyoloji değerlendirmesi gerekir.

Kendinizi nasıl değerlendirebilirsiniz?

Aşağıdaki gözlemler hekime şişliğin niteliği hakkında bilgi verir; ancak eklem şişliğinde kendi kendine tanı koymak yerine özellikle ateş varsa vakit kaybetmeden muayeneye gitmek gerekir.

• Şişlik tek eklemde mi, birden fazla eklemde mi? İki tarafta simetrik mi?
• Eklemin üzeri kızarık ve sıcak mı? Ateşiniz var mı?
• Şişlik bir düşme veya burkulma sonrası mı başladı?
• Sabahları eklemlerde bir saatten uzun süren tutukluk oluyor mu?
• Daha önce benzer, birkaç gün süren ve kendiliğinden geçen ataklar yaşadınız mı?
• Deride sedef lezyonları, son haftalarda ishal ya da idrar yolu enfeksiyonu geçirdiniz mi?

Eklem şişliğinde hangi doktora gidilir?

Ateşsiz, travmaya bağlı olmayan ve birkaç günde geçmeyen eklem şişliğinde ilk başvuru için Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) polikliniği uygundur. FTR hekimi eklemi muayene eder, gerekirse ultrason ve kan tetkikleri ister, eklemden sıvı alarak inceleme planlayabilir ve tedaviyi düzenler.

İltihaplı romatizmal hastalık ya da gut düşünülürse romatoloji, kırık veya cerrahi gerektiren yaralanma şüphesinde ortopedi, eklem enfeksiyonu şüphesinde acil servis ve ortopedi ile birlikte çalışılır. Ödem kalp ya da böbrek kaynaklıysa dahiliye ve kardiyolojiye yönlendirme yapılır.

Muayene ve tetkikler

Muayenede şişliğin eklem içinde mi yoksa eklem çevresinde mi olduğu, ısı artışı, kızarıklık, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı değerlendirilir. Diğer eklemler, deri ve tırnaklar da romatizmal hastalık bulguları açısından incelenir.

Kan tetkiklerinde tam kan sayımı, sedimantasyon, CRP, ürik asit, romatoid faktör ve anti-CCP istenebilir. Eklem ultrasonu sıvıyı ve eklem zarı iltihabını gösterir; grafi ve gerekirse MR yapısal hasarı değerlendirir. Eklemden alınan sıvının incelenmesi enfeksiyon ve gut kristallerini ayırt etmede en değerli testtir.

Eklem şişliğinin tedavi seçenekleri

Tedavi şişliğin nedenine göre belirlenir; enfeksiyon ve gut atağı gibi durumlarda önce bu nedenin hızla tedavisi gerekir. Kireçlenmeye bağlı sıvı birikiminde eklemi destekleyen kasları güçlendiren kinezyoterapi, kilo kontrolü ve uygun hastalarda eklem içi enjeksiyon uygulanabilir; gerekirse eklemdeki fazla sıvı boşaltılır.

İltihaplı romatizmal hastalıklarda romatoloji ile birlikte düzenlenen ilaç tedavisine ek olarak fizik tedavi eklem hareketini ve fonksiyonu korur. Yaralanma sonrası şişliklerde kinezyolojik bantlama, soğuk uygulama ve aşamalı ortopedik rehabilitasyon programı iyileşmeyi destekler.

Eryaman–Etimesgut'ta eklem şişliğinin değerlendirilmesi

Eklem şişliği şikâyeti olan hastalar A Life Hospital Etimesgut'ta Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars tarafından değerlendirilmektedir. Muayenede önce enfeksiyon ve acil durumlar dışlanır, ardından şişliğin nedeni araştırılır ve kişiye özel tedavi planlanır.

Hastane Eryaman YHT Garı'nın karşısındadır; Eryaman, Etimesgut, Elvankent ve Bağlıca'dan ulaşım kolaydır. Muayene randevusu A Life Hospital'ın online randevu sistemi veya Doktortakvimi üzerinden oluşturulabilir.