Enseden Başlayan Baş Ağrısı Neden Olur?

Ense ağrısı ve baş ağrısı neden birlikte olur?

Ense ağrısı ile baş ağrısının birlikte olmasının en sık nedeni, üst boyundaki eklem, kas ve sinirlerden gelen ağrı sinyallerinin beyin sapında baş ve yüzden gelen sinyallerle aynı merkezde birleşmesidir. Bu nedenle boyun kaynaklı bir sorun başın arkasında, şakaklarda ve hatta göz arkasında hissedilebilir. Hastalar bunu 'ensem kaskatı, başıma vuruyor', 'başımın arkasında bir ağırlık var' diye anlatır.

Uzun süre ekran başında çalışmak, başı öne eğik tutmak, stres ve uykusuzluk ense kaslarını gerer ve ağrıyı tetikler. Çoğu ense-baş ağrısı iyi huyludur; ancak ani ve çok şiddetli başlayan ya da nörolojik belirtilerle birlikte olan ağrı acil değerlendirme gerektirir.

Ense ve baş ağrısı hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

Enseden başlayan baş ağrısı en sık gerilim tipi baş ağrısı ve boyun kaynaklı (servikojenik) baş ağrısının belirtisi olabilir; migren ve acil nedenler ayırıcı tanıda mutlaka düşünülür.

• Başı bant gibi saran, iki taraflı, baskı tarzında ağrı: Gerilim tipi baş ağrısı.
• Tek taraflı, boyun hareketiyle tetiklenen, enseden göze yayılan ağrı: Servikojenik baş ağrısı (boyun ağrısı).
• Bastırınca başa yayılan kas düğümleri: Miyofasiyal ağrı sendromu.
• Zonklayıcı, bulantı ve ışık hassasiyetiyle birlikte ataklar: Migren — nöroloji ile birlikte değerlendirilir.
• Çok yüksek tansiyonla birlikte baş ağrısı: Hipertansif acil durum — dahiliye ve kardiyoloji değerlendirmesi gerekir.
• Ani, çok şiddetli, ateşli ya da nörolojik belirtili ağrı: Beyin kanaması, menenjit, inme — acil durum.

Kendinizi nasıl değerlendirebilirsiniz?

Aşağıdaki gözlemler baş ağrınızın tipini hekime anlatmanızı kolaylaştırır; bir ağrı günlüğü tutmak da çok yararlıdır. Ani ve çok şiddetli ağrıda değerlendirme yapmaya çalışmadan acil yardım çağırın.

• Ağrı baskı tarzında mı, zonklayıcı mı? İki tarafta mı, tek tarafta mı?
• Boynunuzu çevirmek ya da uzun süre ekrana bakmak ağrıyı başlatıyor mu?
• Bulantı, kusma, ışıktan ve sesten rahatsızlık eşlik ediyor mu?
• Ayda kaç gün baş ağrınız oluyor, kaç gün ağrı kesici kullanıyorsunuz?
• Ağrı stresli dönemlerde, uykusuz kaldığınızda artıyor mu?
• Ağrının karakteri son dönemde değişti mi, yeni belirtiler eklendi mi?

Ense ve baş ağrısında hangi doktora gidilir?

Boyun ağrısıyla birlikte olan, boyun hareketleri ve duruşla ilişkili baş ağrısında Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) polikliniğine başvurulabilir. FTR hekimi boyun eklemlerini, kasları ve duruşu değerlendirir; gerilim tipi ve boyun kaynaklı baş ağrısında egzersiz, fizik tedavi ve iğne uygulamalarıyla tedaviyi planlar.

Migren, karakteri değişen baş ağrısı ya da nörolojik belirti varlığında nöroloji, tansiyon yüksekliğinde dahiliye veya kardiyoloji ile birlikte çalışılır. Ani ve çok şiddetli baş ağrısında ise doğrudan acil servise başvurulmalıdır.

Muayene ve tetkikler

Değerlendirmede baş ağrısının özellikleri ayrıntılı sorgulanır, tansiyon ölçülür, boyun hareketleri, ense ve omuz kaslarındaki hassas noktalar, duruş ve nörolojik muayene yapılır. Gerilim tipi ve boyun kaynaklı baş ağrısının tanısı çoğunlukla muayene ile konur.

Kırmızı bayrak bulunmayan hastalarda rutin görüntüleme genellikle gerekmez. Boyun kaynaklı sorun şüphesinde boyun grafisi veya MR, nörolojik bulgu ya da karakteri değişen baş ağrısında beyin görüntülemesi planlanabilir. Bu karar muayene sonrası hekim tarafından verilir.

Ense ve baş ağrısının tedavi seçenekleri

Gerilim tipi ve boyun kaynaklı baş ağrısında tedavinin temeli egzersiz, duruş eğitimi ve tetikleyicilerin azaltılmasıdır; çoğu hastada bu yaklaşımla ağrı sıklığı ve şiddeti azalabilir. Derin boyun kaslarını güçlendiren, omuz ve göğüs kaslarını esneten kinezyoterapi programı uygulanır.

Kas kaynaklı ağrılarda kuru iğneleme ve tetik nokta enjeksiyonu, boyun eklem kısıtlılığında manuel terapi, uygun hastalarda akupunktur ve nöralterapi destekleyici olarak kullanılabilir. Ağrı kesicilerin doğru ve sınırlı kullanımı, uyku ve stres yönetimi tedavinin parçasıdır. Masa başı çalışanlar için bel ve boyun ağrısı önerileri yazısı yol gösterici olabilir.

Eryaman–Etimesgut'ta ense ve baş ağrısının değerlendirilmesi

Ense ağrısı ve baş ağrısı yaşayan hastalar A Life Hospital Etimesgut'ta Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars tarafından değerlendirilmektedir. Muayenede ağrının boyun, kas ya da başka bir kaynaktan gelip gelmediği belirlenir; acil nedenler dışlandıktan sonra kişiye özel tedavi planlanır.

Hastane Eryaman YHT Garı'nın karşısındadır; Eryaman, Etimesgut ve Elvankent'te yaşayan ya da Ankara merkezine trenle işe giden hastalar için ulaşım kolaydır. Randevu için A Life Hospital online randevu sistemi ya da Doktortakvimi kullanılabilir.