Merdiven Çıkarken Dizim Neden Ağrıyor?

Merdiven çıkarken diz ağrısı neden olur?

Merdiven çıkarken ve inerken diz kapağının arkasındaki eklem yüzeyine düz yürümeye göre birkaç kat daha fazla yük biner; bu nedenle diz kapağı kıkırdağı, kireçlenme ya da menisküs sorunu olanlarda ağrı en çok merdivende hissedilir. Hastalar bunu 'basamak inerken dizim sızlıyor', 'merdiveni tırabzana tutunmadan çıkamıyorum' diye anlatır.

Uyluk ön kasının (quadriceps) ve kalça kaslarının zayıflığı, diz kapağının kayma yolunu bozarak bu yükün dengesiz dağılmasına neden olur. Fazla kilo, düz tabanlık ve ani aktivite artışı da ağrıyı tetikleyebilir.

Merdivende diz ağrısı hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

Merdivende artan diz ağrısı en sık diz kapağı arkası ağrısı ve kireçlenme belirtisi olabilir; ağrının dizin hangi bölgesinde olduğu ve yaş, ayırıcı tanıda yol gösterir.

• Diz önünde, kapağın arkasında ağrı; gençlerde ve kadınlarda sık: Patellofemoral ağrı sendromu.
• Orta-ileri yaşta, merdiven ve yokuşta artan, sabah kısa tutukluk yapan ağrı: Diz kireçlenmesi.
• Dizin iç ya da dış yüzünde, takılma ve şişlikle birlikte ağrı: Menisküs yırtığı.
• Diz kapağının hemen altında, sıçrama sporlarıyla artan ağrı: Diz kapağı tendiniti.
• Dizin iç-alt yüzünde, bastırınca artan ağrı: Pes anserin bursiti.
• Kasık ve uyluğa yayılan ağrıyla birlikte diz ağrısı: Kalça ağrısı ve kalça eklemi sorunları.

Kendinizi nasıl değerlendirebilirsiniz?

Aşağıdaki gözlemler muayenede ağrınızı tarif etmenize yardımcı olur; tanı koymak için değil, hekimle paylaşmanız için hazırlanmıştır.

• Ağrı merdiven çıkarken mi, inerken mi daha fazla?
• Ağrıyı parmağınızla tek bir noktada gösterebiliyor musunuz: diz kapağının arkası, altı, iç ya da dış yüzü?
• Dizde şişlik, takılma ya da boşalma hissi var mı?
• Sinemada veya otobüste uzun süre oturduktan sonra kalkarken ağrı oluyor mu?
• Sabahları dizde kısa süreli tutukluk var mı?
• Son dönemde kilo aldınız mı, yeni bir spora ya da yoğun yürüyüşe başladınız mı?

Merdiven çıkarken diz ağrısında hangi doktora gidilir?

Merdivende artan diz ağrısında ilk başvuru için uygun bölüm Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) polikliniğidir. FTR hekimi diz kapağı, kıkırdak, menisküs, tendon ve kas dengesini muayene ile değerlendirir; egzersiz, fizik tedavi ve gerekirse enjeksiyonla tedaviyi planlar.

Kilitlenen diz, ciddi bağ yaralanması ya da ileri evre kireçlenmede protez gibi cerrahi seçenekler için ortopedi görüşü alınır. Birden fazla eklemde şişlik ve uzun sabah tutukluğu varsa romatoloji ile birlikte değerlendirme yapılır.

Muayene ve tetkikler

Muayenede diz kapağının hareketi, diz eklemi sıvısı, menisküs ve bağ testleri, kas gücü ve esnekliği değerlendirilir; kalça ve ayak dizilimi de incelenir. Basamak inme ve tek bacak çömelme gibi işlevsel testler ağrının mekanizmasını anlamaya yardımcı olur.

Gerekirse ayakta çekilen diz grafisi kireçlenme derecesini ve diz kapağı pozisyonunu gösterir. Menisküs veya bağ şüphesinde MR, sıvı ya da bursit şüphesinde ultrason istenebilir. Birçok hastada tanı muayene ile konur ve ileri tetkik gerekmez.

Merdivende diz ağrısının tedavi seçenekleri

Tedavinin temelini, uyluk ve kalça kaslarını güçlendiren, diz kapağının dengeli hareketini sağlayan egzersiz programı oluşturur; çoğu hastada bu yaklaşımla merdivende ağrı belirgin azalabilir. Kinezyoterapi programı ağrının şiddetine göre aşamalı olarak ilerletilir ve evde sürdürülecek egzersizler öğretilir.

Ağrılı dönemde elektroterapi, soğuk-sıcak uygulamalar ve kinezyolojik bantlama destekleyici olabilir. Kireçlenmede kilo kontrolü ve uygun hastalarda eklem içi enjeksiyon seçenekleri değerlendirilir; bağ ve tendon kaynaklı ağrılarda proloterapi bazı hastalarda düşünülebilir. Tedavinin süresi ve seans sayısı kişiden kişiye değişir.

Eryaman–Etimesgut'ta diz ağrısının değerlendirilmesi

Merdiven çıkarken diz ağrısı yaşayan hastalar A Life Hospital Etimesgut'ta Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars tarafından değerlendirilmektedir. Muayenede ağrının kaynağı belirlenir ve günlük yaşamdaki merdiven kullanımı da dikkate alınarak kişiye özel bir program hazırlanır.

Eryaman'daki çok katlı konutlarda yaşayan ya da her gün merdiven kullanmak zorunda olan hastalar için tedavide ev içi düzenlemeler de konuşulur. Hastane Eryaman YHT Garı'nın karşısındadır; randevu için A Life Hospital online randevu sistemi ya da Doktortakvimi kullanılabilir.