Ellerim Neden Uyuşuyor ve Karıncalanıyor?

Ellerde uyuşma neden olur?

Ellerde uyuşma çoğunlukla bir sinirin boyundan el bileğine uzanan yolu üzerinde bir yerde sıkışmasıyla ortaya çıkar. El ve parmaklara duyu taşıyan üç ana sinir vardır: orta sinir (median), ulnar sinir ve radyal sinir. Hangi sinir etkilenirse uyuşma o sinirin dağıldığı parmaklarda hissedilir. Hastalar bunu 'ellerim karıncalanıyor', 'parmaklarım iğne batar gibi', 'sabah ellerim uyuşuk kalkıyorum' diye tarif eder.

Sinir sıkışması dışında, sinirlerin genel sağlığını bozan durumlar da el uyuşması yapabilir. Diyabet, vitamin B12 eksikliği, tiroid hastalıkları ve bazı ilaçlar bunlar arasındadır. Bu durumlarda uyuşma genellikle iki taraflıdır ve ayaklarda da görülebilir.

El uyuşması hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

El uyuşmasının en sık nedeni karpal tünel sendromu olmakla birlikte, boyun kaynaklı ve sistemik nedenler de ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir. Uyuşmanın dağılımı ve eşlik eden belirtiler hekime önemli ipuçları verir.

• Karpal tünel sendromu: İlk üç parmakta, gece uyandıran, el silkelenince azalan uyuşma; ileri dönemde başparmak kökünde kas incelmesi.
• Boyun fıtığı: Boyun ve kola vuran ağrıyla birlikte tek elde uyuşma.
• Dirsekte ulnar sinir sıkışması: Yüzük ve serçe parmakta uyuşma, elde ince işlerde zorlanma.
• Diyabetik nöropati, B12 eksikliği, tiroid yetmezliği: İki elde ve ayaklarda eldiven-çorap tarzında uyuşma.
• Romatoid artrit: El bileği ve parmak eklemlerinde şişlik, sabah tutukluğu ile birlikte uyuşma.
• İnme ve multipl skleroz gibi nörolojik hastalıklar: Ani başlangıç, tek taraflı tutulum, yüz ve bacakta da belirtiler — nöroloji değerlendirmesi gerekir.

Kendinizi nasıl değerlendirebilirsiniz?

Basit gözlemler hangi sinirin etkilendiği konusunda fikir verir; ancak bu ipuçları teşhis yerine geçmez, muayeneye götüreceğiniz notlar olarak düşünülmelidir.

• Hangi parmaklar uyuşuyor? Başparmak tarafı mı, serçe parmak tarafı mı, yoksa tüm el mi?
• Uyuşma tek elde mi, iki elde birden mi? Ayaklarınızda da benzer his var mı?
• Gece uykudan uyanıp elinizi silkeleme ihtiyacı duyuyor musunuz?
• Boynunuzu çevirmek ya da başınızı geriye atmak uyuşmayı artırıyor mu?
• Düğme iliklemek, kavanoz açmak, kalem tutmak gibi işlerde zorlanıyor musunuz?
• Uyuşma aniden mi başladı, yoksa aylar içinde yavaş yavaş mı arttı?

El uyuşmasında hangi doktora gidilir?

Yavaş gelişen, tekrarlayan el uyuşmasında ilk başvuru için uygun bölüm Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) polikliniğidir. FTR hekimi boyun, omuz, dirsek ve el bileğini birlikte muayene eder; sinir sıkışmasının yerini belirlemek için gerekirse EMG planlar ve tedaviyi düzenler.

Ani başlayan ya da başka nörolojik belirtilerle birlikte olan uyuşmada acil servis ve nöroloji, diyabet ya da tiroid hastalığı düşünülen durumlarda dahiliye ve endokrinoloji, ilerlemiş sinir sıkışmasında el cerrahisi veya beyin ve sinir cerrahisi ile birlikte çalışılır.

Muayene ve tetkikler

Muayenede parmaklardaki duyu, el kaslarının gücü ve kas incelmesi değerlendirilir; el bileği ve dirsekte sinir sıkışmasını gösteren basit provokasyon testleri yapılır. Boyun hareketleri ve kol refleksleri de mutlaka kontrol edilir.

Sinir sıkışmasının yerini ve derecesini göstermede en değerli tetkik EMG (sinir iletim çalışması) testidir. Gerekirse el bileği ultrasonu, boyun MR'ı istenir. İki taraflı uyuşmada kan şekeri, HbA1c, vitamin B12, tiroid hormonları ve iltihap belirteçleri gibi kan tetkikleri planlanabilir.

Ellerde uyuşmanın tedavi seçenekleri

Tedavi uyuşmanın nedenine göre belirlenir; hafif ve orta derecede karpal tünel sendromunda çoğu hastada gece ateli, egzersiz ve fizik tedavi ile şikâyetler azalabilir. El bileği ve sinir kaydırma egzersizleri kinezyoterapi programı içinde öğretilir; uygun hastalarda ultrason eşliğinde enjeksiyon değerlendirilebilir.

Boyun kaynaklı uyuşmada boyun fizik tedavisi, duruş eğitimi ve manuel terapi uygulanabilir. Kas kaynaklı sıkışmalarda kuru iğneleme destekleyici olabilir. Diyabet, B12 eksikliği veya tiroid sorunu saptanırsa altta yatan hastalığın tedavisi önceliklidir. Atel ve fizik tedaviye yanıt vermeyen ya da kas incelmesi gelişen karpal tünel sendromunda cerrahi gevşetme ameliyatı gündeme gelir.

Eryaman–Etimesgut'ta el uyuşmasının değerlendirilmesi

Ellerde uyuşma ve karıncalanma şikâyeti olan hastalar, A Life Hospital Etimesgut'ta Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars tarafından değerlendirilmektedir. Muayenede uyuşmanın boyun, dirsek ya da el bileği kaynaklı olup olmadığı belirlenir; gerekirse EMG ve kan tetkikleri planlanır.

Hastane Eryaman YHT Garı'nın karşısındadır; Eryaman, Elvankent, Etimesgut ve Sincan'dan ulaşım kolaydır. Muayene randevusu A Life Hospital'ın online randevu sistemi veya Doktortakvimi üzerinden oluşturulabilir.